Η Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026 κλείνει με την παγκόσμια ασφάλεια να δοκιμάζεται ταυτόχρονα στις δύο σημαντικότερες πύλες μεταφοράς ενέργειας της Μέσης Ανατολής, στα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γύρω από τη μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης.

Η επίθεση που έθεσε εκτός λειτουργίας τον σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής–Δύσης απειλεί να αφαιρέσει από την αγορά έως και 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς. Οι πρώτες πληροφορίες ότι οι επισκευές μπορεί να απαιτήσουν έως και έξι εβδομάδες προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς τα αποθέματα στο λιμάνι Γιανμπού επαρκούν μόνο για λίγες ημέρες.
Ταυτόχρονα, η προέλαση των Χούθι προς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ δημιουργεί δεύτερο στρατηγικό σημείο πίεσης στην Ερυθρά Θάλασσα. Με το Ορμούζ ήδη περιορισμένο και τη σαουδαραβική παράκαμψη τραυματισμένη, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να μείνει χωρίς ασφαλή εναλλακτική διαδρομή για σημαντικό μέρος του πετρελαίου του Κόλπου.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ένα ιρανικό εμπορικό πλοίο χτυπήθηκε κοντά στη νήσο Κεσμ, με έναν νεκρό και τέσσερις τραυματίες. Το περιστατικό σημειώθηκε λίγο πριν από περιφερειακή συνάντηση στο Ομάν για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και ενισχύει τον φόβο ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις μπορεί να καταστρέψουν και τα τελευταία διαθέσιμα διπλωματικά ανοίγματα.
Στην Ευρώπη, ρωσικό πλήγμα σε φορτηγό κοντά στο συνοριακό πέρασμα Γιαχοντίν–Ντοροχούσκ διέκοψε προσωρινά μια κρίσιμη σύνδεση Ουκρανίας–Πολωνίας. Η επίθεση δεν έγινε σε πολωνικό έδαφος, αλλά έφερε τη στρατιωτική δράση σε ελάχιστη απόσταση από χώρα του ΝΑΤΟ και από έναν βασικό διάδρομο μεταφοράς εμπορευμάτων, ανθρωπιστικής βοήθειας και στρατιωτικού υλικού.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον ζητά από την Ουκρανία να περιορίσει τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια, επειδή η μείωση της ρωσικής παραγωγής επιβαρύνει την παγκόσμια έλλειψη ντίζελ. Το παράδοξο είναι πλέον ολοφάνερο: η Ουκρανία πιέζεται να προστατεύσει τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η δική της ηλεκτροπαραγωγή, τα καύσιμα και τα δίκτυα μεταφοράς εξακολουθούν να δέχονται επιθέσεις.
Σαουδική Αραβία: Κίνδυνος απώλειας του 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου
Ο αγωγός Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τα κοιτάσματα της ανατολικής χώρας προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παραμένει εκτός λειτουργίας μετά την επίθεση με drones.
Μέσω της συγκεκριμένης υποδομής διοχετεύονταν περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ο αγωγός είχε αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τη σοβαρή μείωση της εμπορικής κίνησης μέσω του Ορμούζ, επειδή αποτελούσε την κυριότερη χερσαία παράκαμψη του στενού.
Οι εκτιμήσεις για τον χρόνο επισκευής διαφέρουν σημαντικά. Ορισμένες πηγές θεωρούν ότι η λειτουργία μπορεί να αποκατασταθεί σχετικά γρήγορα, ενώ άλλες προειδοποιούν ότι οι ζημιές ενδέχεται να απαιτήσουν έως και έξι εβδομάδες εργασιών. Η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη: οι αποθηκευμένες ποσότητες στο Γιανμπού μπορούν να στηρίξουν τις εξαγωγές μόνο για πέντε έως επτά ημέρες.
Υπάρχουν επιπλέον αποθέματα σε εγκαταστάσεις της Αιγύπτου, στο Άιν Σόχνα και στο Σίντι Κερίρ, αλλά δεν επαρκούν για να αντικαταστήσουν επί μακρόν τη χαμένη ροή. Εάν ο αγωγός δεν επανέλθει σύντομα, η Σαουδική Αραβία θα αναγκαστεί να περιορίσει αισθητά τις εξαγωγές της.
Η σαουδαραβική παραγωγή είχε ήδη μειωθεί από περίπου 10,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο σε 6,2 εκατομμύρια τον Αύγουστο, λόγω του πολέμου και των προβλημάτων στις θαλάσσιες εξαγωγές.
Η επίθεση δεν έπληξε απλώς έναν αγωγό. Έπληξε την ασφαλιστική δικλίδα πάνω στην οποία στηριζόταν η ενεργειακή στρατηγική ολόκληρου του Κόλπου.
Ορμούζ: Νεκρός από επίθεση σε ιρανικό εμπορικό πλοίο
Ιρανικό εμπορικό πλοίο χτυπήθηκε τις πρώτες ώρες της Κυριακής κοντά στη νήσο Κεσμ, μέσα στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και τέσσερις τραυματίστηκαν.
Η Τεχεράνη κατηγόρησε έναν «τρομοκρατικό εχθρό», χωρίς να κατονομάσει επισήμως τον υπεύθυνο. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν προχώρησαν άμεσα σε δημόσια τοποθέτηση, ενώ δεν έχει παρουσιαστεί ανεξάρτητη επιβεβαίωση για το είδος του όπλου ή την προέλευση της επίθεσης.
Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώθηκε πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση στο Ομάν, όπου το Ιράν επιδιώκει να συζητήσει με χώρες της περιοχής ένα πλαίσιο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας. Μέχρι στιγμής μόνο το Ιράκ έχει επιβεβαιώσει δημόσια τη συμμετοχή του.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι η ευρύτερη επαναλειτουργία του περάσματος προϋποθέτει χαλάρωση του αμερικανικού αποκλεισμού. Παράλληλα, προσπαθεί να παρουσιάσει τη διαχείριση του Ορμούζ ως υπόθεση των περιφερειακών κρατών και όχι ως αποστολή μιας αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης.
Κάθε νέο πλήγμα εναντίον εμπορικού πλοίου αυξάνει τα ασφάλιστρα, απομακρύνει πληρώματα και εταιρείες και μετατρέπει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε επιχείρηση στρατιωτικού κινδύνου.
Υεμένη: Οι χώρες του Κόλπου αναζητούν πλέον απευθείας συνεννόηση με το Ιράν
Η προέλαση των Χούθι κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης και η εδραίωσή τους κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ έχουν ανατρέψει τη στρατηγική ισορροπία. Οι φιλοϊρανικές δυνάμεις μπορούν πλέον να απειλήσουν από μικρή απόσταση ένα πέρασμα από το οποίο διακινείται περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου.
Η εξέλιξη πιέζει ιδιαίτερα τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι δύο χώρες επένδυσαν επί χρόνια σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, τοπικές συμμαχίες και υποστήριξη της διεθνώς αναγνωρισμένης υεμενίτικης κυβέρνησης, χωρίς να κατορθώσουν να εξουδετερώσουν τους Χούθι.
Η άρνηση της Ουάσιγκτον να αναλάβει νέα μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση αναγκάζει τώρα τις κυβερνήσεις του Κόλπου να εξετάσουν μια πολιτικά δύσκολη επιλογή: την απευθείας διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη.
Εκπρόσωποι της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Ιράκ και του Κουβέιτ αναμένεται να συναντηθούν με το Ιράν στο Ομάν, επιδιώκοντας μια προσωρινή συμφωνία προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Η κατάσταση δεν σημαίνει ότι οι Χούθι ενεργούν αποκλειστικά με εντολές του Ιράν. Έχουν δική τους ηγεσία, τοπικά συμφέροντα και σημαντική επιχειρησιακή αυτονομία. Ωστόσο, η στρατιωτική τεχνογνωσία, τα όπλα και η πολιτική τους σχέση με την Τεχεράνη επιτρέπουν στο Ιράν να ασκεί πίεση σε διαφορετικά σημεία χωρίς να χρησιμοποιεί παντού δικές του συμβατικές δυνάμεις.
Το Ιράν αποκτά διαπραγματευτική ισχύ όχι επειδή μπορεί μόνο του να κλείσει κάθε πέρασμα, αλλά επειδή το περιφερειακό του δίκτυο μπορεί να διατηρεί ανοιχτές πολλές εστίες κινδύνου ταυτόχρονα.
Παγκόσμια οικονομία: Ακριβά καύσιμα, πληθωρισμός και αποδόσεις ομολόγων στα ύψη
Η ενεργειακή κρίση έχει ήδη προκαλέσει ιστορικά υψηλές τιμές καυσίμων σε αρκετές αγορές και αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων κινήθηκαν σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από το 2008, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να διατηρήσουν υψηλά επιτόκια.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει απώλεια περίπου 5,7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από την παγκόσμια προσφορά μέσα στο 2026. Εάν προστεθεί παρατεταμένη αδυναμία του σαουδαραβικού αγωγού, οι τιμές μπορούν να δεχθούν νέα ισχυρή ανοδική πίεση.
Το ντίζελ αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα. Δεν επηρεάζει μόνο τα ιδιωτικά αυτοκίνητα, αλλά τα φορτηγά, τα γεωργικά μηχανήματα, τα πλοία, τις γεννήτριες, τα έργα υποδομών και μεγάλο μέρος της βιομηχανίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή του ξεπέρασε τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, επιβαρύνοντας τις μεταφορές και την αγροτική παραγωγή.
Όταν ακριβαίνει το ντίζελ, ακριβαίνει σχεδόν κάθε προϊόν πριν ακόμη φθάσει στο ράφι.
Ουάσιγκτον προς Κίεβο: «Σταματήστε να χτυπάτε το ρωσικό ντίζελ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να σταματήσει τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και άλλων υποδομών παραγωγής ντίζελ. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι τα πλήγματα έχουν μειώσει τη ρωσική παραγωγή και επιδεινώνουν τη διεθνή έλλειψη καυσίμου.
Η Ρωσία έχει αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων το 2026 και το 2027. Η συνολική πετρελαϊκή της παραγωγή ενδέχεται να υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών, καθώς ουκρανικά drones πλήττουν διυλιστήρια, δεξαμενές και εγκαταστάσεις μεταφοράς σε μεγάλο βάθος μέσα στη ρωσική επικράτεια.
Το Κίεβο θεωρεί τις εγκαταστάσεις νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, επειδή τροφοδοτούν τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις και χρηματοδοτούν τον πόλεμο. Επισημαίνει επίσης ότι η Ρωσία πλήττει συστηματικά ουκρανικά εργοστάσια ηλεκτρισμού, υποσταθμούς, αποθήκες καυσίμων και αγωγούς.
Η αμερικανική παρέμβαση δημιουργεί δύσκολο στρατηγικό και ηθικό ζήτημα. Η Ουκρανία καλείται να περιορίσει ένα από τα ελάχιστα εργαλεία με τα οποία μπορεί να μεταφέρει το κόστος του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας, ώστε να προστατευθεί η διεθνής αγορά καυσίμων.
Η ενεργειακή κρίση αρχίζει να επηρεάζει όχι μόνο την οικονομία του πολέμου, αλλά και τους στόχους που θεωρούν πολιτικά αποδεκτούς οι σύμμαχοι της Ουκρανίας.
Πολωνικά σύνορα: Ρωσικό πλήγμα σε κρίσιμο πέρασμα της Ουκρανίας
Ρωσικό πλήγμα κατέστρεψε φορτηγό κοντά στο ουκρανικό συνοριακό πέρασμα Γιαχοντίν, απέναντι από το πολωνικό Ντοροχούσκ, προκαλώντας προσωρινή διακοπή της λειτουργίας του.
Η Μόσχα υποστήριξε ότι το σημείο χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ευρωπαϊκού στρατιωτικού υλικού. Το πέρασμα, ωστόσο, εξυπηρετεί επίσης εμπορικά φορτία, ανθρωπιστική βοήθεια και χιλιάδες πολίτες.
Πρόκειται για μέρος μιας ευρύτερης ρωσικής προσπάθειας να πλήξει τις εφοδιαστικές γραμμές που συνδέουν την Ουκρανία με την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία. Οι επιθέσεις εναντίον λιμανιών, σιδηροδρόμων, αποθηκών και συνοριακών σταθμών μπορούν να επιβραδύνουν τη μεταφορά όπλων, αλλά ταυτόχρονα διαταράσσουν τις εξαγωγές και τις μετακινήσεις αμάχων.
Το περιστατικό δεν προκάλεσε επιβεβαιωμένη προσβολή πολωνικού εδάφους. Η μικρή απόσταση από τα σύνορα, όμως, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο λανθασμένου πλήγματος ή πτώσης συντριμμιών σε χώρα του ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία άφησε παράλληλα ανοικτό το ενδεχόμενο επανέναρξης τριμερών συνομιλιών με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Οκτώβριο. Εξακολουθεί, όμως, να απαιτεί ουκρανική παραχώρηση του Ντονμπάς, όρο που το Κίεβο απορρίπτει.
Η πολεμική πίεση πλησιάζει πλέον συστηματικά τα σύνορα του ΝΑΤΟ, ακριβώς την ώρα που η διπλωματία αναζητά έναν νέο γύρο συνομιλιών.
Ζαπορίζια: Νέα αλληλοκατηγορία γύρω από τον πυρηνικό σταθμό
Ο επικεφαλής της ρωσικής κρατικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Rosatom κατηγόρησε την Ουκρανία ότι επιτέθηκε σε βυτιοφόρα ντίζελ κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια. Σύμφωνα με τη ρωσική εκδοχή, το περιστατικό συνέβη στις 11 Σεπτεμβρίου, σκότωσε δύο Ρώσους στρατιωτικούς και έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια της εγκατάστασης.
Η ουκρανική πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει την κατηγορία. Ο σταθμός βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο από το 2022 και δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια, όμως εξακολουθεί να χρειάζεται συνεχή τροφοδοσία για την ψύξη των πυρηνικών καυσίμων και τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας.
Όταν διακόπτεται η εξωτερική ηλεκτροδότηση, οι γεννήτριες και τα αποθέματα ντίζελ αποτελούν την τελευταία γραμμή προστασίας. Το εργοστάσιο είχε μείνει για σχεδόν τρεις εβδομάδες χωρίς αξιόπιστη εξωτερική σύνδεση μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας διατηρεί ομάδα επιθεωρητών στην εγκατάσταση και μεσολαβεί για προσωρινές εκεχειρίες όταν απαιτούνται επισκευές. Η παρουσία του περιορίζει τον κίνδυνο πλήρους απώλειας πληροφόρησης, δεν μπορεί όμως να επιβάλει αποστρατιωτικοποίηση.
Ένας πυρηνικός σταθμός δεν παύει να είναι επικίνδυνος επειδή σταμάτησε να παράγει ρεύμα. Χρειάζεται διαρκή ψύξη, καύσιμα, προσωπικό και ασφαλείς γραμμές ηλεκτροδότησης ακόμη και όταν οι αντιδραστήρες είναι κλειστοί.
BRICS: Μεγάλες διακηρύξεις απέναντι σε ακόμη μεγαλύτερες διαφορές
Η σύνοδος των BRICS ολοκληρώθηκε στο Νέο Δελχί με τον Ναρέντρα Μόντι να προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, τα σοκ στις αλυσίδες εφοδιασμού, η κλιματική κρίση και η μετατροπή της τεχνολογίας και των κρίσιμων ορυκτών σε όπλα απειλούν την παγκόσμια σταθερότητα.
Το διευρυμένο σχήμα αντιπροσωπεύει περίπου τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό, αλλά περιλαμβάνει χώρες με βαθιές στρατηγικές αντιθέσεις. Η κοινή διακήρυξη αναφέρθηκε στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και στο Σουδάν, καταδίκασε τις μονομερείς κυρώσεις και ζήτησε μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών και των διεθνών χρηματοπιστωτικών θεσμών.
Οι ηγέτες υποστήριξαν την επέκταση των συναλλαγών σε εθνικά νομίσματα, τη βελτίωση των διασυνοριακών πληρωμών και τη συνεργασία στην τεχνητή νοημοσύνη, στην ενέργεια, στα τρόφιμα και στην κλιματική προστασία. Ανακοινώθηκε επίσης πρωτοβουλία για σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης έναντι μεταδοτικών ασθενειών.
Η συμφωνία ανάμεσα σε κράτη όπως το Ιράν, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχει διπλωματική αξία. Δεν συνοδεύεται, ωστόσο, από επιχειρησιακό μηχανισμό για την προστασία της ναυσιπλοΐας ή τον τερματισμό των περιφερειακών συγκρούσεων.
Οι BRICS μπορούν να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια του Παγκόσμιου Νότου. Η πραγματική τους ισχύς θα κριθεί από το εάν μπορούν να μετατρέψουν την κοινή γλώσσα σε κοινή δράση.
Κονγκό: Περισσότερες από 7.000 λοιμώξεις Έμπολα
Η επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ξεπέρασε τις 7.000 καταγεγραμμένες λοιμώξεις, σύμφωνα με τα νεότερα κυβερνητικά στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 12 Σεπτεμβρίου. Περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ η νόσος έχει εμφανιστεί σε πολλές επαρχίες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει την επιδημία ως την ταχύτερα αναπτυσσόμενη που έχει καταγραφεί για τον συγκεκριμένο ιό. Οι υγειονομικές αρχές χρησιμοποιούν ανωνυμοποιημένα δεδομένα κινητών τηλεφώνων για να χαρτογραφήσουν τις μετακινήσεις του πληθυσμού και να προβλέψουν τις πιθανές επόμενες εστίες.
Η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει τον σχεδιασμό των εμβολιασμών, την αποστολή κινητών μονάδων και την προετοιμασία νοσοκομείων. Δεν μπορεί, όμως, να αντικαταστήσει την εμπιστοσύνη των τοπικών κοινοτήτων, την ασφάλεια του υγειονομικού προσωπικού και τη δυνατότητα πρόσβασης σε περιοχές όπου δρουν ένοπλες ομάδες.
Η επιδημία είναι ταυτόχρονα υγειονομική κρίση, κρίση κρατικής ικανότητας και κρίση διεθνούς χρηματοδότησης. Όσο καθυστερεί ο εντοπισμός των κρουσμάτων, τόσο αυξάνεται εκθετικά το κόστος της αντιμετώπισης.
Η ενέργεια έγινε όπλο και οι ασφαλιστικές δικλίδες μετατράπηκαν σε στόχους
Η εικόνα της 13ης Σεπτεμβρίου 2026 είναι πιο ανησυχητική από μια απλή άνοδο της τιμής του πετρελαίου. Αποκαλύπτει ότι το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα χάνει σταδιακά την ικανότητά του να απορροφά τα πλήγματα.
Το Ορμούζ περιορίζεται από τον πόλεμο και τις επιθέσεις στα πλοία. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ απειλείται από την προέλαση των Χούθι. Ο αγωγός που κατασκευάστηκε για να παρακάμπτει το Ορμούζ έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Τα αποθέματα στα εναλλακτικά λιμάνια μπορούν να καλύψουν μόνο λίγες ημέρες. Δεν πλήττεται πλέον μία διαδρομή· εξαντλείται ολόκληρο το σύστημα των εναλλακτικών διαδρομών.
Αυτό μεταβάλλει και την ισορροπία ισχύος. Οι κυβερνήσεις του Κόλπου, που επί χρόνια βασίζονταν στην αμερικανική στρατιωτική προστασία, εξετάζουν πλέον απευθείας συνεννόηση με το Ιράν. Η επιλογή δεν αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης προς την Τεχεράνη, αλλά αναγνώριση ότι η στρατιωτική αποτροπή δεν επαρκεί όταν η απειλή είναι κατανεμημένη σε πλοία, drones, πολιτοφυλακές, νησιά και αγωγούς.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τη δική της αντίφαση. Θέλει να πιέσει τη Ρωσία και να στηρίξει την Ουκρανία, αλλά ταυτόχρονα ζητά από το Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα που περιορίζουν την παραγωγή ρωσικού ντίζελ. Θέλει να αποδυναμώσει το Ιράν, αλλά δεν επιθυμεί μια νέα στρατιωτική εκστρατεία στην Υεμένη. Θέλει ανοικτές θαλάσσιες οδούς, αλλά η στρατιωτικοποίησή τους απομακρύνει τις εμπορικές εταιρείες.
Η ενεργειακή ασφάλεια επιβάλλει πλέον πολιτικούς περιορισμούς ακόμη και στις στρατιωτικές στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων.
Στην Ουκρανία, το πλήγμα κοντά στα πολωνικά σύνορα δείχνει πόσο στενά έχουν γίνει τα περιθώρια λάθους. Ένας πύραυλος ή ένα drone που αποκλίνει ελάχιστα μπορεί να περάσει από την επίθεση σε ουκρανική υποδομή στην παραβίαση εδάφους του ΝΑΤΟ. Η αβεβαιότητα για το εάν ένα επεισόδιο είναι λάθος ή σκόπιμη πρόκληση αποτελεί από μόνη της παράγοντα αστάθειας.
Γύρω από τη Ζαπορίζια, οι αλληλοκατηγορίες συνεχίζονται, ενώ η πυρηνική ασφάλεια εξαρτάται από γραμμές ηλεκτροδότησης, βυτιοφόρα ντίζελ και προσωρινές τοπικές εκεχειρίες. Ένα τόσο κρίσιμο εργοστάσιο δεν μπορεί να παραμένει επί χρόνια στρατιωτικό έπαθλο, χώρος ανάπτυξης στρατευμάτων και αντικείμενο αντικρουόμενης προπαγάνδας.
Οι BRICS επιχειρούν να παρουσιάσουν μια διαφορετική διεθνή αρχιτεκτονική, περισσότερο αντιπροσωπευτική για τις αναδυόμενες οικονομίες. Το εγχείρημα ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανισορροπίες του σημερινού συστήματος. Ωστόσο, μια πολυπολική τάξη δεν θα είναι αναγκαστικά πιο ειρηνική. Χωρίς κοινούς κανόνες, λογοδοσία και μηχανισμούς επίλυσης διαφορών, μπορεί απλώς να δημιουργήσει περισσότερα ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος.
Η επιδημία στο Κονγκό υπενθυμίζει, τέλος, ότι οι μεγάλες διεθνείς κρίσεις δεν είναι μόνο στρατιωτικές και οικονομικές. Καθώς οι κυβερνήσεις δαπανούν δισεκατομμύρια για πετρέλαιο, πολεμικά πλοία, πυραύλους και επιδοτήσεις καυσίμων, μια ταχέως αναπτυσσόμενη επιδημία σκοτώνει χιλιάδες ανθρώπους μέσα σε περιοχές με περιορισμένα νοσοκομεία, ανεπαρκές προσωπικό και χρόνια ανασφάλεια.
Η πραγματική παγκόσμια ασφάλεια δεν μετριέται μόνο από το εάν παραμένουν ανοικτά τα περάσματα των δεξαμενόπλοιων. Μετριέται και από το εάν ένα παιδί στο Κονγκό μπορεί να εμβολιαστεί, ένας άμαχος στην Ουκρανία να θερμάνει το σπίτι του και ένα πλήρωμα να διασχίσει το Ορμούζ χωρίς να μετατραπεί σε στόχο.
Η 13η Σεπτεμβρίου αφήνει έναν κόσμο στον οποίο η ενέργεια έχει γίνει όπλο, οι υποδομές έχουν γίνει πεδία μάχης και η οικονομική αλληλεξάρτηση μεταδίδει τις συνέπειες κάθε επίθεσης σε όλες τις ηπείρους. Η έξοδος δεν βρίσκεται σε ακόμη περισσότερα αντίποινα, αλλά σε έναν δύσκολο συνδυασμό περιφερειακής διπλωματίας, προστασίας των κρίσιμων δικτύων, ανθρωπιστικής χρηματοδότησης και κανόνων που θα εφαρμόζονται ακόμη και όταν οι μεγάλες δυνάμεις θεωρούν ότι δεν τις συμφέρουν.
Ο κόσμος δεν βρίσκεται ακόμη χωρίς επιλογές. Βρίσκεται, όμως, επικίνδυνα κοντά στο σημείο όπου κάθε επιλογή θα είναι ακριβότερη, δυσκολότερη και περισσότερο επώδυνη από εκείνη που απέρριψε την προηγούμενη ημέρα.
Discover more from Το Περίπτερο μας
Subscribe to get the latest posts sent to your email.