Η πρώτη ημέρα του Σεπτεμβρίου βρίσκει τον κόσμο αντιμέτωπο με ένα εξαιρετικά πυκνό και επικίνδυνο σύνολο εξελίξεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπολύουν νέες επιδρομές εναντίον ιρανικών στόχων, η Τεχεράνη απειλεί να εμποδίσει συνολικά τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, δύο δεξαμενόπλοια δέχονται επίθεση στα Στενά του Ορμούζ και οι αγορές προεξοφλούν έναν νέο γύρο ενεργειακής ακρίβειας και πληθωρισμού. Το σημείο από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων πετρελαϊκών ροών μετατρέπεται ξανά σε στρατιωτικό και οικονομικό πεδίο σύγκρουσης.

Την ίδια ώρα, η Ουκρανία βρίσκεται κάτω από ένα νέο, παρατεταμένο κύμα ρωσικών επιθέσεων. Το Κίεβο και η περιφέρειά του θρηνούν νεκρούς ύστερα από περισσότερες από δώδεκα ώρες βομβαρδισμών, ενώ λιμάνια, σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και συνοριακά περάσματα αποτελούν στόχους. Ο πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον στο μέτωπο· πλήττει συστηματικά τις υποδομές που κρατούν όρθια την ουκρανική οικονομία και επιτρέπουν την εξαγωγή τροφίμων προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Μακριά από τις εμπόλεμες ζώνες, μια άλλη τραγωδία συγκλονίζει την ανθρωπότητα. Στο Νεπάλ, οι πλημμύρες που ακολούθησαν κατάρρευση παγετώνα έχουν αφήσει περισσότερους από χίλιους νεκρούς και χιλιάδες αγνοουμένους. Ολόκληρες κοιλάδες έχουν καλυφθεί από πάγο, λάσπη και βράχους, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε εγκαταστάσεις και σήραγγες υδροηλεκτρικών έργων. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, παράλληλα, η μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα στην ιστορία της χώρας συνεχίζει να εξαπλώνεται, με σχεδόν τρεις χιλιάδες καταγεγραμμένους θανάτους.

Η σημερινή διεθνής ειδησεογραφία αποτυπώνει έναν κόσμο στον οποίο οι πόλεμοι, η ενέργεια, η κλιματική αστάθεια, η δημόσια υγεία, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων έχουν ενωθεί σε μία αλυσίδα αλληλεξάρτησης. Μια στρατιωτική επίθεση στον Περσικό Κόλπο επηρεάζει άμεσα τα ευρωπαϊκά επιτόκια. Ένας βομβαρδισμός σε ουκρανικό λιμάνι πιέζει τις διεθνείς τιμές των σιτηρών. Μια κατάρρευση παγετώνα στα Ιμαλάια μετατρέπεται σε εθνική οικονομική καταστροφή. Και μια εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επηρεάσει τόσο τις καθημερινές αγορές όσο και την αξιοπιστία μιας εθνικής εκλογικής διαδικασίας.

ΗΠΑ και Ιράν ξανά σε άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι άρχισαν νέες επιθέσεις εναντίον στόχων των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιδρομές αποτελούν απάντηση σε απόπειρες επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων και Αμερικανών στρατιωτικών στην περιοχή. Εκρήξεις αναφέρθηκαν στη νήσο Κεσμ, στο Μπαντάρ Αμπάς και στην παραλιακή πόλη Τσαμπαχάρ.

Η κλιμάκωση ακολούθησε νέο κύκλο ανταλλαγής πυρών. Οι ΗΠΑ είχαν πλήξει ιρανικές εγκαταστάσεις στη νήσο Λαράκ, ενώ το Ιράν απάντησε με πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία. Παρότι και οι δύο πλευρές επιμένουν ότι δεν επιδιώκουν έναν ανεξέλεγκτο ολοκληρωτικό πόλεμο, η λογική των διαδοχικών αντιποίνων αυξάνει διαρκώς τον κίνδυνο ενός στρατιωτικού ατυχήματος ή μιας επίθεσης που θα προκαλέσει μαζικές απώλειες και θα καταστήσει αδύνατη την αποκλιμάκωση.

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να επιστρέψει στις δεσμεύσεις της προσωρινής συμφωνίας, εφόσον πράξουν το ίδιο και οι ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, όμως, η ιρανική ηγεσία προειδοποιεί ότι, εάν η Τεχεράνη δεν μπορεί να εξαγάγει πετρέλαιο, δεν θα επιτρέψει ούτε στις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου να το κάνουν. Η Ουάσιγκτον προετοιμάζει, παράλληλα, νέες τραπεζικές κυρώσεις. Η διπλωματία επομένως παραμένει στο τραπέζι, αλλά βρίσκεται κυριολεκτικά κάτω από τη σκιά των πυραύλων.

Δύο πετρελαιοφόρα χτυπήθηκαν στα Στενά του Ορμούζ

Δύο υπερδεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό πετρέλαιο χτυπήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα από άγνωστα βλήματα κοντά στις ακτές του Ομάν. Κάθε πλοίο μετέφερε περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου. Τα πληρώματα αναφέρθηκαν ασφαλή, όμως τα περιστατικά ενισχύουν δραματικά την αίσθηση ότι ακόμη και η περιορισμένη εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ασφαλής.

Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί τοπικό ζήτημα. Από αυτή τη στενή θαλάσσια δίοδο περνούσε, πριν από τη σημερινή κρίση, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου. Η διακοπή ή η σημαντική μείωση της κυκλοφορίας επηρεάζει τα καύσιμα, τις μεταφορές, τη βιομηχανία, τις τιμές των τροφίμων και τελικά το κόστος ζωής σχεδόν σε κάθε χώρα. Οι μεσολαβητικές προσπάθειες του Κατάρ και του Ομάν δεν έχουν μέχρι στιγμής οδηγήσει σε συμφωνία για την ασφαλή επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού.

Γάζα: Νέοι νεκροί παρά την εκεχειρία

Στη Λωρίδα της Γάζας, ισραηλινή επιχείρηση για τη σύλληψη υψηλόβαθμου στελέχους της Χαμάς εξελίχθηκε σε αεροπορικό βομβαρδισμό, όταν η δύναμη που συμμετείχε στην επιχείρηση έγινε αντιληπτή. Τουλάχιστον πέντε Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν συνολικά σε περιστατικά της ημέρας, ανάμεσά τους παιδιά και μία γυναίκα. Οι επιδρομές σημειώθηκαν κοντά σε περιοχή όπου διέμεναν πολλές εκτοπισμένες οικογένειες.

Η εκεχειρία του Οκτωβρίου 2025 τερμάτισε τις επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά δεν έβαλε τέλος στις αεροπορικές επιθέσεις, στις ένοπλες επιχειρήσεις και στις αλληλοκατηγορίες για παραβιάσεις. Παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα μετά την έναρξη της εκεχειρίας.

Το ανθρωπιστικό αδιέξοδο επιδεινώνεται από τη χρηματοδοτική κρίση. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα μειώνει από 400.000 σε 200.000 τους ανθρώπους που υποστηρίζει στη Δυτική Όχθη. Στη Γάζα έχει ήδη περιορίσει κατά 40% την αξία της χρηματικής βοήθειας προς εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους και προειδοποιεί για νέες περικοπές, εάν δεν εξασφαλιστούν επειγόντως πρόσθετοι πόροι.

Ουκρανία: Έκτη συνεχόμενη ημέρα μαζικών ρωσικών επιθέσεων

Το Κίεβο και η γύρω περιοχή δέχθηκαν επιθέσεις που διήρκεσαν περισσότερες από δώδεκα ώρες, με τουλάχιστον δώδεκα νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους. Οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν βαλλιστικούς και πυραύλους κρουζ, βόμβες ολίσθησης και μεγάλους σχηματισμούς μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση ταχύτερων, αεριωθούμενων drones, τα οποία δυσκολεύουν σημαντικά την αναχαίτισή τους.

Οι επιθέσεις συνέπεσαν με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς για εκατομμύρια παιδιά, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη συμβολική και ψυχολογική βαρύτητα στο νέο κύμα βομβαρδισμών. Η Μόσχα υποστηρίζει ότι πλήττει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ το Κίεβο καταγγέλλει εκτεταμένα χτυπήματα σε κατοικημένες περιοχές και πολιτικές υποδομές.

Στην περιοχή της Οδησσού χτυπήθηκαν λιμενικές, ενεργειακές και εξαγωγικές εγκαταστάσεις, καθώς και συνοριακό πέρασμα με τη Ρουμανία. Ζημιές υπέστη και μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Οι επιθέσεις στα ουκρανικά λιμάνια δεν επιδιώκουν μόνο την πρόκληση στρατιωτικής ζημιάς· περιορίζουν τις δυνατότητες εξαγωγών, αποδυναμώνουν τα δημόσια έσοδα της Ουκρανίας και πιέζουν τη διεθνή αγορά σιτηρών.

Η Ευρώπη απέναντι σε μια νέα εποχή υβριδικών επιθέσεων

Η γερμανική κυβέρνηση απέδωσε σε ρωσικούς κρατικούς μηχανισμούς την απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας–Χάλε τον Αύγουστο. Σύμφωνα με το Βερολίνο, τα αστυνομικά και πληροφοριακά ευρήματα δείχνουν ότι τα εμπλεκόμενα πρόσωπα έδρασαν για λογαριασμό ρωσικών υπηρεσιών.

Η Γερμανία ανακοίνωσε το κλείσιμο του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη και τον τερματισμό της συμφωνίας λειτουργίας του Ρωσικού Οίκου στο Βερολίνο. Παράλληλα, θα επιδιώξει νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις, ταξιδιωτικούς περιορισμούς και ισχυρότερα μέτρα κατά του λεγόμενου ρωσικού «σκιώδους στόλου». Η Μόσχα αρνείται τις κατηγορίες και προαναγγέλλει απάντηση.

Στην Πολωνία, μεγάλη πυρκαγιά σε εργοστάσιο κατασκευής drones αντιμετωπίζεται ως πιθανή πράξη δολιοφθοράς. Η συγκεκριμένη επιχείρηση παράγει μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται και από τον ουκρανικό στρατό. Οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν ενδεχόμενη εμπλοκή ξένων υπηρεσιών πληροφοριών. Διαμορφώνεται έτσι μια σκοτεινή ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπου αεροδρόμια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, εργοστάσια όπλων, δίκτυα επικοινωνιών και μεταφορές μετατρέπονται σε στόχους ενός πολέμου που δεν κηρύσσεται επίσημα.

Η σύνοδος της Σαγκάης προβάλλει έναν εναλλακτικό πόλο ισχύος

Στο Μπισκέκ του Κιργιστάν πραγματοποιήθηκε η σύνοδος κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, με τη συμμετοχή ηγετών από την Κίνα, τη Ρωσία, την Ινδία, το Ιράν, το Πακιστάν, τη Λευκορωσία και κράτη της Κεντρικής Ασίας. Η παρουσία τόσων μεγάλων και περιφερειακών δυνάμεων είχε σαφή γεωπολιτική σημασία: ο οργανισμός επιχειρεί να παρουσιάσει ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας που δεν εξαρτάται από τη Δύση και δεν ευθυγραμμίζεται με τις αμερικανικές στρατηγικές επιλογές.

Η κοινή διακήρυξη καταδίκασε τις επιθέσεις στο Ιράν και τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε κράτη-μέλη. Η σύνοδος έδωσε στην Τεχεράνη πολύτιμη πολιτική στήριξη την ώρα που δέχεται νέες αμερικανικές επιθέσεις. Παράλληλα, ανέδειξε την αυξανόμενη προσπάθεια Κίνας και Ρωσίας να ενισχύσουν έναν πολυπολικό κόσμο, παρά τις διαφορετικές επιδιώξεις και τις μεταξύ τους αντιθέσεις με χώρες όπως η Ινδία.

Πετρέλαιο, πληθωρισμός και ομόλογα προκαλούν διεθνή οικονομική αναταραχή

Η νέα ένταση στον Περσικό Κόλπο προκάλεσε άνοδο των τιμών του πετρελαίου και αναζωπύρωσε τους φόβους για νέο πληθωριστικό κύμα. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν στις ΗΠΑ, στην Ευρωζώνη, στη Βρετανία και στην Ιαπωνία, ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές υποχώρησαν. Οι επενδυτές φοβούνται ότι η παρατεταμένη ενεργειακή ακρίβεια θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τα επιτόκια.

Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου κινήθηκε κοντά στο 4,77%, ενώ στην Ιαπωνία η αντίστοιχη απόδοση έφθασε το 3% για πρώτη φορά από το 1996. Η άνοδος των αποδόσεων σημαίνει ακριβότερο δανεισμό για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ενώ δυσκολεύει ιδιαίτερα χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος.

Στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών της G20, οι ΗΠΑ πιέζουν για μέτρα περιορισμού των παγκόσμιων εμπορικών ανισορροπιών, στρέφοντας την κριτική τους κυρίως προς το εξαγωγικό μοντέλο της Κίνας. Η Ουάσιγκτον ζητά να εξεταστούν υψηλότεροι εμπορικοί φραγμοί στα κινεζικά προϊόντα, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν επίσης ανησυχία για τις επιδοτήσεις, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τους ημιαγωγούς και τους περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, πάντως, υπογραμμίζουν ότι η Κίνα πρέπει να καταναλώνει περισσότερο, οι ΗΠΑ να περιορίσουν τα ελλείμματά τους και η Ευρώπη να αυξήσει τις επενδύσεις της.

Κίνα: Βελτίωση στη βιομηχανία, αλλά οι αδυναμίες παραμένουν

Η κινεζική μεταποιητική δραστηριότητα επιταχύνθηκε τον Αύγουστο. Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 51,5 μονάδες, καταγράφοντας αύξηση της παραγωγής, των νέων παραγγελιών και των εξαγωγών. Ωστόσο, η εσωτερική ζήτηση εξακολουθεί να είναι εύθραυστη, η απασχόληση δεν αυξήθηκε και η επιχειρηματική αισιοδοξία υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο.

Η κινεζική οικονομία βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία πλευρά διαθέτει τεράστια βιομηχανική ικανότητα και ενισχυμένες εξαγωγές, από την άλλη αντιμετωπίζει ασθενέστερη εγχώρια κατανάλωση, εμπορικούς περιορισμούς και αυξανόμενη καχυποψία από τις δυτικές χώρες.

Την ίδια στιγμή, η ένταση Κίνας–Ταϊβάν μεταφέρεται στα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού. Το Πεκίνο προειδοποίησε για «συνέπειες», επειδή εκπρόσωποι της Ταϊβάν συμμετείχαν σε εκδηλώσεις στο περιθώριο της Συνόδου των Νήσων του Ειρηνικού στο Παλάου. Τα μικρά κράτη της περιοχής βρίσκονται στο κέντρο ενός μεγάλου ανταγωνισμού επιρροής, στρατηγικών λιμανιών, θαλάσσιων ζωνών και διπλωματικής αναγνώρισης.

ΗΠΑ και Καναδάς βυθίζονται σε εμπορική και πολιτική σύγκρουση

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ μπορούν να επαναρχίσουν μόνο όταν η Ουάσιγκτον εγκαταλείψει τις επιθετικές κινήσεις και προσέλθει με σοβαρές προτάσεις. Ο Καναδάς αποχώρησε από τις διαπραγματεύσεις μετά την υποβολή νέων αμερικανικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε απαράδεκτες, κυρίως για τον στενά διασυνδεδεμένο κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η αντιπαράθεση πήρε ακόμη και συμβολικές διαστάσεις μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να χρησιμοποιείται από την αμερικανική ομοσπονδιακή διοίκηση η ονομασία «Λίμνη της Αμερικής» για τη Λίμνη Οντάριο. Δημοσκόπηση έδειξε ότι το 57% των Αμερικανών απορρίπτει τους υψηλότερους δασμούς στα καναδικά προϊόντα και το 63% αντιτίθεται στη μετονομασία.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Φιλελεύθερο Κόμμα του Κάρνεϊ κέρδισε τρεις επαναληπτικές εκλογικές αναμετρήσεις και διατήρησε την οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία του. Το αποτέλεσμα ενισχύει την κυβέρνηση σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ παρουσιάζεται ως ζήτημα εθνικής κυριαρχίας και οικονομικής επιβίωσης.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στις εκλογές, στις πληρωμές και στους κρατικούς προϋπολογισμούς

Στη Βραζιλία, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, οι αρμόδιες αρχές προσπαθούν να περιορίσουν τη χρήση παραπλανητικού περιεχομένου που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη. Ψηφιακά πρόσωπα, παραποιημένα βίντεο, αυτοματοποιημένες αναρτήσεις και ανακριβείς απαντήσεις από συνομιλιακά συστήματα δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η διάκριση μεταξύ πραγματικού και κατασκευασμένου πολιτικού μηνύματος γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Η Ινδία προετοιμάζει ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να πραγματοποιούν μικρές ψηφιακές πληρωμές μέσω του εθνικού δικτύου UPI, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστή ανθρώπινη έγκριση για κάθε συναλλαγή. Οι πρώτες εφαρμογές αναμένεται να αφορούν επαναλαμβανόμενες αγορές μικρής αξίας, όπως τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης. Η εξέλιξη ανοίγει τεράστιες δυνατότητες, αλλά δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα για την ευθύνη, την ασφάλεια, τα όρια εξουσιοδότησης και την προστασία των καταναλωτών.

Η Νότια Κορέα, από την πλευρά της, παρουσίασε προϋπολογισμό-ρεκόρ για το 2027, συνολικού ύψους περίπου 597 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με μεγάλη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, στους ημιαγωγούς και στις τεχνολογίες αιχμής. Η έκρηξη των κερδών των κορεατικών εταιρειών ημιαγωγών επιτρέπει στην κυβέρνηση να αυξήσει τις δαπάνες και ταυτόχρονα να προβλέπει μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Νεπάλ: Περισσότεροι από χίλιοι νεκροί και χιλιάδες αγνοούμενοι

Ο αριθμός των νεκρών από τις καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ ξεπέρασε τους 1.050, ενώ περίπου 4.000 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται. Ανάμεσά τους βρίσκονται εκατοντάδες ξένοι υπήκοοι. Περισσότεροι από 11.000 άνθρωποι έχουν διασωθεί, όμως κατολισθήσεις, κατεστραμμένες γέφυρες και αποκλεισμένοι δρόμοι δυσκολεύουν την πρόσβαση στις απομακρυσμένες κοινότητες.

Εκατοντάδες εργαζόμενοι παραμένουν εγκλωβισμένοι ή αποκομμένοι σε εγκαταστάσεις υδροηλεκτρικής ενέργειας και περίπου 300 πιστεύεται ότι έχουν παγιδευτεί μέσα σε σήραγγες. Ομάδες από το Νεπάλ, την Κίνα και την Ινδία κατασκευάζουν προσωρινές γέφυρες και χρησιμοποιούν ελικόπτερα και βαριά μηχανήματα. Οι αρχές έχουν αρχίσει μαζικές ταφές μη αναγνωρισμένων θυμάτων, αφού προηγουμένως συλλέγονται δείγματα DNA.

Η καταστροφή προκλήθηκε από κατάρρευση παγετώνα στις 26 Αυγούστου, η οποία απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες πάγου, βράχων, λάσπης και νερού. Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη πλημμύρα, αλλά για προειδοποίηση σχετικά με την αστάθεια των ορεινών οικοσυστημάτων σε μια περίοδο έντονων θερμοκρασιακών μεταβολών.

Κονγκό: Η μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα στην ιστορία της χώρας

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχει ξεπεράσει τα 6.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα Έμπολα. Μέχρι το τέλος Αυγούστου είχαν καταγραφεί 6.041 λοιμώξεις και 2.911 θάνατοι. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα στην ιστορία της χώρας και για μία από τις βαρύτερες που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως.

Η επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία. Οι επιχειρήσεις αντιμετώπισης επικεντρώνονται κυρίως στις επαρχίες Ιτούρι, Βόρειο Κίβου και Άνω Ουέλε, αλλά η ένοπλη βία, οι ελλείψεις προσωπικού και εξοπλισμού και οι δυσκολίες πρόσβασης εμποδίζουν την αποτελεσματική ιχνηλάτηση. Παρά τους φόβους γονέων και εκπαιδευτικών, τα σχολεία άνοιξαν στις πληγείσες περιοχές, με τις αρχές να επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην εκπαίδευση και στην υγειονομική ασφάλεια.

Ζάμπια: Δεύτερη θητεία μέσα σε βαριές καταγγελίες

Ο Χακαΐντε Χιτσιλέμα ορκίστηκε για δεύτερη προεδρική θητεία στη Ζάμπια, όμως η εκλογική διαδικασία επισκιάζεται από καταγγελίες για αλλοίωση αποτελεσμάτων, στρατιωτική παρουσία σε εκλογικά κέντρα, περιορισμό της πρόσβασης στα δικαστήρια και συλλήψεις αντιπολιτευόμενων πολιτικών. Ο βασικός αντίπαλός του, Μπράιαν Μουντουμπίλε, βρίσκεται στη φυλακή αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για προδοσία.

Παρατηρητές εκτιμούν ότι ο Χιτσιλέμα πιθανότατα θα κέρδιζε ακόμη και χωρίς τις καταγγελλόμενες παρατυπίες. Ωστόσο, η πραγματική ζημιά αφορά την αξιοπιστία των θεσμών και το επικίνδυνο προηγούμενο που δημιουργείται για τις επόμενες εκλογές. Η Ζάμπια, μεγάλη παραγωγός χαλκού, αποτελεί ταυτόχρονα πεδίο οικονομικού ανταγωνισμού ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Στην Κένυα, οι εργαζόμενοι στις αεροπορικές μεταφορές τερμάτισαν την απεργία που είχε παραλύσει για δύο ημέρες το διεθνές αεροδρόμιο του Ναϊρόμπι και είχε προκαλέσει ακυρώσεις και μεγάλες καθυστερήσεις. Η συμφωνία προβλέπει επιστροφή στην εργασία και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για αμοιβές και εργασιακές συνθήκες.

Νορβηγία: Ο βασιλιάς Χάακον Η΄ ορκίστηκε ενώπιον του Κοινοβουλίου

Ο νέος βασιλιάς της Νορβηγίας, Χάακον Η΄, ορκίστηκε ενώπιον του Κοινοβουλίου μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Χάραλντ, σε ηλικία 89 ετών. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν για να αποτίσουν φόρο τιμής στον εκλιπόντα μονάρχη, ενώ η κηδεία έχει προγραμματιστεί για τις 9 Σεπτεμβρίου.

Η τελετή υπογράμμισε τον αυστηρά συνταγματικό χαρακτήρα της νορβηγικής μοναρχίας. Η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ δεν μπόρεσε να παραστεί εξαιτίας επιπλοκών μετά τη μεταμόσχευση πνεύμονα στην οποία είχε υποβληθεί.

Η μεγάλη εικόνα της ημέρας

Η σημερινή ειδησεογραφία δεν αποτελεί ένα τυχαίο άθροισμα απομονωμένων γεγονότων. Αποκαλύπτει τέσσερις μεγάλες παγκόσμιες μετατοπίσεις.

Πρώτον, οι περιφερειακοί πόλεμοι αποκτούν άμεσα παγκόσμια οικονομικά αποτελέσματα. Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν περιορίζεται στο Ιράν, στις ΗΠΑ ή στα κράτη του Κόλπου. Περνά στις τιμές της ενέργειας, στον πληθωρισμό, στα επιτόκια, στα δημόσια χρέη και στις καθημερινές δαπάνες εκατοντάδων εκατομμυρίων νοικοκυριών.

Δεύτερον, ο πόλεμος της Ουκρανίας μετατρέπεται σε έναν ευρύτερο αγώνα φθοράς υποδομών. Λιμάνια, σιδηρόδρομοι, ενεργειακά δίκτυα, εργοστάσια και αεροδρόμια βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο τόσο των συμβατικών όσο και των υβριδικών επιχειρήσεων. Το όριο ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο γίνεται ολοένα πιο δυσδιάκριτο.

Τρίτον, η παγκόσμια τάξη κατακερματίζεται. Η σύνοδος της Σαγκάης δείχνει ότι Κίνα, Ρωσία, Ιράν και άλλες χώρες επιδιώκουν να οικοδομήσουν πολιτικές, εμπορικές και στρατηγικές δομές λιγότερο εξαρτημένες από τη Δύση. Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο όπλα και κυρώσεις, αλλά και νομίσματα, πρώτες ύλες, τεχνολογία, λιμάνια, εμπορικούς διαδρόμους και διεθνείς θεσμούς.

Τέταρτον, οι φυσικές και υγειονομικές καταστροφές συναντούν κράτη με ανεπαρκείς υποδομές. Στο Νεπάλ, μια γεωφυσική κατάρρευση εξελίχθηκε σε εθνική τραγωδία τεράστιας κλίμακας. Στο Κονγκό, μια επικίνδυνη επιδημία εξαπλώνεται ταχύτερα από τις δυνατότητες περίθαλψης και ιχνηλάτησης. Η κλιματική προσαρμογή και η δημόσια υγεία δεν είναι πλέον δευτερεύοντα κοινωνικά ζητήματα· είναι βασικά ζητήματα εθνικής και διεθνούς ασφάλειας.

Ένας κόσμος που δεν έχει πλέον περιθώριο για εφησυχασμό

Η 1η Σεπτεμβρίου 2026 καταγράφεται ως μία ημέρα κατά την οποία οι μεγάλες διεθνείς κρίσεις έδειξαν πόσο στενά συνδεδεμένες είναι μεταξύ τους. Οι επιδρομές στο Ιράν απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρου του πλανήτη. Τα πλήγματα στην Ουκρανία απειλούν ζωές, υποδομές και διατροφικές αλυσίδες. Οι υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη μεταφέρουν την πολεμική αναμέτρηση στο εσωτερικό χωρών που τυπικά δεν βρίσκονται σε πόλεμο. Η τραγωδία στα Ιμαλάια και η επιδημία στο Κονγκό θυμίζουν ότι η φύση και οι ασθένειες μπορούν να προκαλέσουν απώλειες αντίστοιχες με εκείνες μιας μεγάλης στρατιωτικής σύγκρουσης.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο ο αριθμός των κρίσεων, αλλά η ταυτόχρονη εκδήλωσή τους και η δυνατότητα της μιας να ενισχύει την άλλη. Η ενεργειακή ανασφάλεια αυξάνει τον πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός ανεβάζει τα επιτόκια. Τα υψηλά επιτόκια περιορίζουν τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να χρηματοδοτήσουν άμυνα, κοινωνική προστασία, υγεία και κλιματική προσαρμογή. Η οικονομική πίεση ενισχύει τον πολιτικό διχασμό, και ο διχασμός δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διεθνή συνεργασία.

Οι επόμενες ώρες και ημέρες θα είναι κρίσιμες. Το βασικό ερώτημα είναι αν η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν θα περιοριστεί σε έναν ακόμη κύκλο ελεγχόμενων επιθέσεων ή θα μετατραπεί σε γενικευμένη σύγκρουση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Στην Ουκρανία, θα φανεί αν το νέο κύμα βομβαρδισμών αποτελεί προσωρινή επίδειξη ισχύος ή την έναρξη μιας παρατεταμένης εκστρατείας κατά των ενεργειακών και εξαγωγικών υποδομών. Στο Νεπάλ και στο Κονγκό, ο αγώνας είναι πλέον αγώνας χρόνου για τη διάσωση ανθρώπων και την αποτροπή ακόμη μεγαλύτερων απωλειών.

Ο κόσμος μπαίνει στο φθινόπωρο χωρίς ασφάλεια, χωρίς σταθερότητα και χωρίς την πολυτέλεια του εφησυχασμού. Αυτό που απαιτείται δεν είν